(1823-1891)

Tanzimat dönemi yazarlarındandır. Mühendİs-hâne-i Berrî (Kara Mühendishânesi)’nin ilk bölümünde öğrenci iken babasının Paris’e tâyin edilmesi üzerine öğreni­mine Saint-Louis Lisesi’nde devam etti. İstanbul’a döndü­ğü zaman Tercüme Odast’nda memur oldu (1837). Hâriciye Bakanlığı memuru olarak Londra, Sırbistan’da çalıştı. Tah­ran ve Paris’te elçilik yaptı. İki defa Maarif Nâzın (Milli Eği­tim Bakanı, 1872,1878), Encümen-i Dâniş üyesi (1851), Bur­sa ve Edirne valisi, Dâhiliye Nazırı ve iki defa da Mebusan Meclisi reisi (1878) Sadrazam (Başbakan, 1887,1882) oldu. Paşa’nın siyâsî hayâtı koruyucuları Reşit ile Mahmud Ne­dim paşaların siyâsî hayâtına paralel olarak gelişmiştir. İs­tanbul’da Ölmüş ve Rumelihisarı’nda Kayalar Mezarlığı’na gömülmüştür.
Ahmed Vefik Paşa devlet görevlerinden sık sık azledildl-ği için ilim ve sanata ayıracak pek bol zaman bulmuştur. Yurdumuzda tiyatro türünün yeni yeni başladığı dönemde Türk yazarlarına, Fransız tiyatro yazarı Moliere’den yaptığı tercüme ve adaptasyonları İle 16 güzel örnek göstermiştir. Bu eserleri osmanlı hayâtına oldukça başarılı şekilde adap­te edilmiş oyunlardır. Türk halkına tiyatroyu tanıtmak ve sevdirmek için Bursa’da bir tiyatro binası yaptırmış ve oyunlar oynatmıştır. (Günümüzde Bursa Devlet Tiyatrosu onun adını taşır.) Ahmed Vefik Paşa edebiyatımızda Türk di­li, Türk tarihi ve folklor çalışmaları ile de ünlüdür. Türk milli­yetçiliği akımının Tanzimat döneminde ilk büyük temsilcisi olmuştur.

Türk dili ve tarihi İle İlgili eserleri:

1. Şecere-I Türk (1863-64, EbÜ’l-Gâzİ Bahadır Han’m aynı isimdeki Doğu Türkçesi İle yazılmış olan eserinin Anadolu Türkçesi’ne çevrisi), 2. Lehçe-i Osmânî (Lügat, 1876,1888-89).

Adapte tiyatro eser­leri:

1. Tabîb-I Aşk, 2. Zoraki Tablb, 3. Azarya, 4. Zor Nikâhı, 5. Mera kî, 6. Pırpırı Kibar, 7. Dekbazhk, 8. Yorgaki Dandini.

Tercüme tiyatro eserleri:

1. Savruk, 2. Kocalar Mektebi, 3. Kadınlar Mektebi, 4. Tartüf, 5. Aşk-ı Musavver, 6. Adamcıl, 7. Okumuş Kadınlar, 8. Ernanı (Victor Hugo’dan) [Bu 8 eser hece vezniyle manzum olarak tercüme edilmistirl. 9. lnflâl-1 Aşk, 10. Dudukuşları, 11. Don Civan) Yorgaki Dandini, 12. Aslan Avcıları (Thiboust Lehman’dan).

 Roman tercümeleri:

1. Telemak (Fenelon’dan, 1881), 2. Gll Blas Sanliilanl’nln Sergüzeşti (I .e Sage’den), 3. Hlkâye-i Hikemiyye-i M i krom e-ga (Voltaire’den, 1871).

İlmî eserleri:

1. Hlkmet-i Târih (Tarih felsefesine dâir, 1863), 2. Salname, 3. Fezleke-i Târih-i Ös-mâni (1869).

Bu sayfa için YORUM YAZIN

Kategori A

« AHMET RASİM               AHMET YESEVİ »