Gramerimiz.Com » K http://www.gramerimiz.com Edebiyat ve Türkçe Öğretmenleri, Eğitim, Kültür, Sanat Fri, 11 Jun 2010 20:27:28 +0000 http://wordpress.org/?v=2.9.2 en hourly 1 Karacaoğlan http://www.gramerimiz.com/karacaoglan.htm http://www.gramerimiz.com/karacaoglan.htm#comments Sun, 11 Jan 2009 14:33:22 +0000 admin http://www.gramerimiz.com/karacaoglan.htm Karacaoğlan (15′inci yy)

Halk ozanı. Yaşamı hakkında elimizde fazla bilgi yoktur. 152nci yüzyılda Güney Doğu Anadolu’da hayatını sürdürdüğü şiirlerinden çıkarılmaktadır. Karacaoğlan adı İle şiir yazmıştır.
Hece ölçüsü İle halk zevkine ve halk edebiyatı geleneğine bağlı şiirler söylemlştlr. Koşma, semai ve destanlarının temasını ayrılık, tabiat, aşk ve birtakım sosyal olaylar oluşturur. Halk şii­rinin en güzel örneklerini söylemiştir. Şanı Anadolu, Rumeli, Kırım ve Azerbaycan’a kadar uzanmış, yüzyıllarca halk tarafından unutulamamıştır. Karacaoğlan, gerek kendi döneminde ve gerekse daha sonraki dönemlerde yaşayan Gevheri, Erzurumlu Emrah, Aşık Ömer, Zihni, Aşık Dertli ve aşık Dadaloğlu gibi önemli halk şairlerinin şiirlerinde ve 1900′lü yıllardaki Rıza Tevfik Bölükbaşı, Faruk Nafiz Çamlıbel ve Behçet Ke­mal Çağlar gibi büyük edebiyatçıların şiirleri üzerinde etkisini göstermiştir.
Karacaoğlan’ın hayatı ve şiirleri hakkında çıkan kitapların en önemlileri şunlardır:

1. Cahit Öztel-II, Karacaoğlan-Şiirleri (1970),
2. Sadettin Nüzhet Ergun, Karacaoğlan-Hayatı ve Şiirleri (1933,…, 1963),
3. Nejat Sefercioğlu, Karacaoglan bibliyografyası (1980),
4. Mustafa Necati Karaer, Karacaoğlan (Tercüman 1001 Temel Eser Serîsinden, 1973),
5. Metin Akar, Karacaoğlan (Bulvar Gazetesi, Okul Destek An­siklopedisi yayımı, 1985).

]]> http://www.gramerimiz.com/karacaoglan.htm/feed 0 Kayıkçı Kul Mustafa http://www.gramerimiz.com/forumlopedi.htm http://www.gramerimiz.com/forumlopedi.htm#comments Fri, 26 Dec 2008 21:24:27 +0000 admin http://www.gramerimiz.com/?p=2256 Saz şâiri. Gençliğinde, Garp Ocakları’nda Murat Reis’in yanında bulunduğu için Kayıkçı lâkabını almıştır. Şiirlerin­de Osmanlı padişahlarından II. Osman ile IV. Murad, Murat Reis ve Iran Şahı I. Abbas’ınadı geçer. Devrin tarihî olayları üzerine de şiirler söylemiştir. Evliya Çelebi onun çöğür ça­lan şairlerden olduğunu bildirir. IV. Murad’ın Bağdat kuşat­ması sırasında şehit düşen Genç Osman için söylediği des­tan, kahramanın adını günümüze getirmiş, şâirini de ölüm­süz yapmıştır. Bu destan birtakım efsanelerin ve halk hika­yelerinin doğmasına da sebep olmuştur. Asrının meşhur şairlerindendir. Halk zevkine bağlı, sâde ve tabiî bir dille söylemiştir. Koşmaları ve Türküleri de vardır. Şiirlerini Mehmet Fuat Köprülü derleyip yayımladı (1939).

]]> http://www.gramerimiz.com/forumlopedi.htm/feed 0 Kenan Hulusi Koray http://www.gramerimiz.com/edebiyat.htm http://www.gramerimiz.com/edebiyat.htm#comments Fri, 26 Dec 2008 20:37:16 +0000 admin http://www.gramerimiz.com/?p=2243 KORAY, KENAN HULUSİ (1906-1943)
Hikâye yazarı. İstanbul’da doğdu. İstanbul Erkek Lisesi’nl bitirdi. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’ne devam etti. Vakit Gazetesi’nde çalıştı. Aynı gazetenin yazı işleri müdürlüğünü yaptı. Askerlik görevinde iken tifüs hastalığından öldü. Adapazarı’na gömüldü. Yedi Meşaleciler grubundandır. Hikaye, mensur şiir de­nemeleri, tenkitler ve röportajlar yazmıştır. Bu yazılar Milli­yet, Vakit, Resimli Uyanış, Hayat, Muhit, Mektep, Yeni Türk, Varlık, İkdam ve Tan gibi gazete ve dergilerde yayımlandı. İlk hikayeleri masala benzer denemelerdi. Zamanla gerçek­çi hikâyeler yazmaya başladı. Kahramanlarını İstanbullular­dan, Beyaz Ruslardan seçer. Renkli, hareketli bir anlatımı vardır.
Hikâye kitapları: 1. Bir Yudum Su (1929, 1944), 2. Bahar Hikâyeleri (1939), 3. Son Öpüş (Büyük hikâye, 1939), 4. Bir Otelde Yedi Kişi (1940). 37 hikâyesini İnci Enginün derleyip Kenan Hulusi-Hikâyeler adı altında yayımladı (1973).

]]> http://www.gramerimiz.com/edebiyat.htm/feed 0 Koçi Bey http://www.gramerimiz.com/ruya_tabirleri.htm http://www.gramerimiz.com/ruya_tabirleri.htm#comments Fri, 26 Dec 2008 20:21:53 +0000 admin http://www.gramerimiz.com/?p=2239 Yazar. Asıl adı Mustafa’dır. Gençliğinde Görice’den İs­tanbul’a getirilmiş, Hasoda’ya alınmış Enderun’da hizmet görmüştür. Sultan IV. Murad devrinde padişah musahibi ol­muş, Sultan İbrahim’in son günlerinde veya IV. Mehmed’in ilk yıllarında emekliye ayrılarak memleketine gitmiştir. Do­ğum ve ölüm tarihleri bilinmiyor.
Koçi Bey önce Sultan IV. Murad’a, sonra I. İbrahim’e sun­duğu Lâyihalar ile tanınır. Sonradan risale haline getirilen bu yazılarda padişahlara Osmanlı devlet teşkilâtını, bu teş­kilâttaki bozuklukları, alınması gereken tedbirleri, padişa­hın görev ve yetkilerini anlatmıştır. Devrin sosyal, idatî ve iktisadî durumu hakkında bilgi vermesi bakımından önemli bir eserdir. Sâde sayılabileek bir üslup ile yazılmıştır. Koçi Bey Risalesi iki defa basıldı (Ali Kemâli Aksut İstanbul, 1939 ve A. VefikPaşa, Londana 1862). Macarca’ya, Rusça’­ya, Almanca’ya ve Fransızca’ya tercüme edildi. Sadeleştiril­miş metnini Zuhuri Danışman yayımladı. (İstanbul 1972).

]]> http://www.gramerimiz.com/ruya_tabirleri.htm/feed 0 Koca Ragıp Paşa http://www.gramerimiz.com/koca-ragip-pasa.htm http://www.gramerimiz.com/koca-ragip-pasa.htm#comments Tue, 16 Dec 2008 02:05:37 +0000 admin http://www.gramerimiz.com/?p=2227 Divan edebiyatı şâiri, yazar. İstanbul’da doğdu. Asıl adı Mehmed’dir. Şiirlerinde Râgıb mahlasını kullandığı için bu isimle anılır. Düzenli bir eğitim görmedi. Kendi kendisini eleştirdi. Kâtiplik, elçilik, sadrazam mektupçuluğu, reisül-küttaplık ve vezirlik yaptı. 1756′da sadrazam oldu. Bu görevi ölünceye kadar devam ettirdi. İstanbul’da öldü, Lâleli’de kendi yaptırdığı kütüphanenin bahçesine gömüldü.
Çağının tanınmış şairlerindendir. Sağlam, güzel ve haki­mane şiirleri vardır. Kasidede Nefi‘nin, gazelde Nabi‘nin yolunu izlemiştir. Arapça, Türkçe ve Farsça ile yazılmış manzum ve nesir pekçok eseri vardır. Bazı beyitleri ay­dınlar arasında atasözleri gibi asırlarca söylendi.
Eserleri: 1. Dîvan [Müstakimzade S.Sadeddin tarafından şiirleri bir araya getirilerek bastırıldı. (1837).], 2. Telhlılt [Mensur, resmî yazıları, mektupları, belgeler] 3. Tahkîk ve Tevfîk (Osmanlı-lran münasebetleri üzerine görüş, gözlem ve belgeleri), 4. Mecmua-i Râgıb vı Defmetü’l-metâlib (Arapça, Bulak’ta basıldı, 1839), 6. Mat-’ laü’s-sa’deyn (Abdürrezzak Semerkandî’nin Farsça tarihi­nin tercümesi. Kitap Moğol Hanı Ebû-Said Bahadır ile Timur‘un ilk devirlerinden bahseder.), 7. Aruz Risalesi. Başka eserleri de vardır.

]]> http://www.gramerimiz.com/koca-ragip-pasa.htm/feed 0 Kaygusuz Abdal http://www.gramerimiz.com/kaygusuz-abdal.htm http://www.gramerimiz.com/kaygusuz-abdal.htm#comments Tue, 27 May 2008 15:33:31 +0000 admin http://www.gramerimiz.com/kaygusuz-abdal.htm KAYGUSUZ ABDAL (1341?- )
Şâir. Alâiye’de doğdu. Alâiye Beyi Hüsameddin Mahmud’un oğludur. Kay­gusuz Abdal‘ın asıl adı Alaaddin Gaybi’dir. İyi bir öğ­renim görmüş, genç yaşta Abdal Musa’ya derviş olarak Kay­gusuz adını almıştır. XIV’üncü asrın sonlarında Mısır’a gi­derek bir tekke açmış, Hicaz, Suriye ve Irak’ı dolaşarak Ana­dolu’ya dönmüştür. Rumeli’nin Yanya, Filibe ve Manastır şehirlerinde de bulunmuş tahminen 1444 yılında ölmüştür.
Kaygusuz Abdal, Yunus Emre‘nin yolunda yürüyen şairlerden­dir. Son zamanlarda yapılan ilmî araştırmalardan alevî ve bektaşi olmadığı ortaya çıkmıştır. Hem aruz ölçüsü hem de hece ölçüsü ile şiirler yazmıştır. Mensur eserleri, mesnevileri ve ilâhileri vardır. Nesri sâde Türkçe iledir.

Manzum eserleri:

1. Divan, 2. Gülistan, 3. Mesnevi-i Baba Kaygusuz (3. Cilt), 4. Gevher-nâme, 15. Minber-nâme.

Men­sur eserleri:

1. Budala-nâme, 2. Kitab-ı Mfglate, 3. Vücûd nâme. Nazım-nesir karışık olan eserleri: 1. Saray-nâme, Dilgüşâ. Kaygusuz Abdal hakkında en önemli neşir Abdu rahman Güzel’e aittir: Kaygusuz Abdal (1981).

]]> http://www.gramerimiz.com/kaygusuz-abdal.htm/feed 0 Katibi http://www.gramerimiz.com/katibi.htm http://www.gramerimiz.com/katibi.htm#comments Tue, 27 May 2008 14:56:57 +0000 admin http://www.gramerimiz.com/katibi.htm (XVII’inci asır)
Saz şâiri. XVII’nci asrın İlk yarısında yaşamıştır. Sultan IV. Murad’ın Bağdat Seferi’ne (1638) katıldığı bir şiirinden anlaşılıyor. Evliya Çelebi, onun koyun ticâreti ile geçinen bir âşık olduğunu yazar. Katibi, hem hece vezni, hem de aruz vezni ile başarılı şiirler söylemiş, her iki edebiyatın nazım şekillerini de kullanmıştır. Koşma, semai ve destan türündeki eserlerinin temasını aşk, özlem ve kahramanlık teşkil eder. Çağdaşı olan halk şairleri ile kendinden sonra gelen a tesir etmiştir.
Şiirlerini Sadettin Nüzhet derleyip 1933′de yayımladı.

]]> http://www.gramerimiz.com/katibi.htm/feed 0 Katip Çelebi http://www.gramerimiz.com/katip-celebi.htm http://www.gramerimiz.com/katip-celebi.htm#comments Tue, 27 May 2008 14:42:42 +0000 admin http://www.gramerimiz.com/katip-celebi.htm (1609-1657)
Yazar. Hacı Halîfe diye de tanınan yazarın asıl adı Musta­fa’dır. İstanbul’da doğdu. Abdullah isimli bir zâtın oğludur. Özel tahsil görerek yetişmiş, 1623′de Anadolu Muhasebesi Kalemi’ne kâtip olmuştur. 1624′de babası ile birlikte Tercan Seferi’ne katıldı. 1626 yılında, Bağdat seferinden dönerken babasını kaybetti. 1628-1629 yıllarında yeniden öğrenime başlayıp esaslı bilgiler elde etmiştir. 1633-34′de hacı oldu. Revan Seferi’ne katıldı (1634-35). Sonra İstanbul’a yerleşip eserlerini yazdı. İstanbul’da öldü, Zeyrek Camii civarına gö­müldü. Katip Çelebi, zekî, şuurlu, ağırbaşlı bir ilim adamı idi. Eserlerinin bir kısmını Arapça, bir kısmını da sâde Türkçe ile yazdı. Tarih, coğrafya, biyografiler, bibliyografi, otobiyogra­fi, ahlâk, tasavvuf, tıp, sosyoloji, etnoloji vb. sahalarda ya­zılmış pek çok eserin sahibidir. Arapça ve Farsça’nın yanı-sıra Fransızca, Lâtince ve İtalyanca biliyordu. Batı anlayışı­na uygun İlmî eserleri Türk toplumunun kafasını Batı’ya açan ilk önemli eserlerdir. Dünyâca tanınmış Türk büyüklerindendir.
Eserleri: 1. Cihan-nümâ [Coğrafyaya dâir. Dünyânın kıta­ları hakkında bilgi verir. Amerika’nın keşfinin Önemini, dün­yânın yuvarlaklığını, ülkelerin kısaca tarihini, bitki örtüsü İle .hayvanlarını anlatır. İbrahim Müteferrika tarafından 1732′de basıldı.], 2. Fezleke [Arapça yazılmış umumî tarih. 1592-1654 yılları arasında olan hâdiseleri inceleyen Osman­lı tarihidir.], 3. Takvîmü’t-tevârlh [Arapça, dünya târihi. İbra­him Müteferrika matbaasında basıldı. Batı dillerine çevrildi.], 4. TuhfetU’l-klbftr Iİ Esfari’l-blhar [ (= Deniz sefer­leri hakkında büyüklerin hediyeleri). Türk denizcilik tarihi. 1645-1656 yılları arasındaki deniz savaşları anlatılır. Türkçe’­dir. Müteferrika matbaasında basıldı.], 5. Düsturü’l-amel fî Islâhl’l-Halel [1653′de Osmanlı devlet hazînesinin karşılaş­tığı krizi önleme çarelerini anlatan eser. Şinasi tarafından Tasvlr-i Efkâr gazetesinde tefrika edildi (1863). Almanca’ya çevrildi.], 6. Keşfü’z-zünun [ (Zanları gideren kitap) Bibli­yografya kitabı. 20 yılda yazıldı. 15 bine yakın kitabın konu ve ı tanıtılır. Fransızca ve Lâtince’ye de çevrildi. Mil lî Eğitim Bakanlığı iki cilt hâlinde bastırdı (1941-1943). Türkçe’ye tercümesi gerekil olan kaynak eserlerdendir.7. MI-zânü’l-Hak fî İhtiyârİ’l-Ehakk [( = doğruyu seçmek için hak terazisi). Devrinde tartışılan dini, ahlâkî ve sosyal mesele­ler hakkındaki görüşlerini bulunduran kitap. O.Saik Gökyay tarafından önsöz ve açıklama ilâvesi ile yayımlandı (1972). ], 8. Tercüme-I Târlh-I Frengi, 9. Târih-i Kostantlniyye, 10. Irşâ-de’l-hayara İlâ Târihi’I-Yunan ve’r-rûm ve’n-nasara, 11. Sülle-mü’l-vüsûl İlâ Tabakatl’l-Fühül (hâl tercümesi kitabı, Arap­ça, yazma hâlinde), 12. Levâmİu’h-nûr fî Zulumât-ı Atlas Ml-nur (Mercator’un Lâtince kitabının tercümesi, yazma hâlin­de), 13. Tuhfetü’l-ahyâr fî’l-hikem ve’l-emsâl-ve’l-eş’âr (Çe­şitli konularda şiir, lâtîfe, bilgi; yazma hâlinde), 14. Muhtasar Câmlu’l-mütûn. Kâtib Çelebi hakkında en iyi kitap TTK yayımları arasında Katip Çelebi Hayatı ve Eserle­ri Hakkında İnceleme adı ile 1957′de çıktı.15. Ilhâmü’l-Mukaddes fî feyzi’l-akdes [M.Hamldul-lah, İslâm Tetkikleri Enstitüsü dergisinde neşretti (c. IV, 1971). ], 16. Dürer-I Münteşire ve Gurer-İ Münteşire, 17. Câ-mlü’l-mütûn min celİli’l-fünûn, 18. Recmü’r-racîm bî’s-sİn ve’l-cîm, 19. Beyzavî Tefsiri Şerhi, 20. Muhammediye Şerhi,

21. Kanun­nâme,

]]> http://www.gramerimiz.com/katip-celebi.htm/feed 0 Kaşgarlı Mahmut http://www.gramerimiz.com/kasgarli-mahmut.htm http://www.gramerimiz.com/kasgarli-mahmut.htm#comments Tue, 27 May 2008 14:31:43 +0000 admin http://www.gramerimiz.com/kasgarli-mahmut.htm (XI’inci asır)
Türk dil bilgini. Kaşgar’da doğdu. Hayâtı hakkında fazla bilgi yok. Karahanlı sülâlesine mensup. İyi bir eğitim gör­müş, Farsça’yı, bilhassa Arapça’yı mükemmel derecede Öğ­renmiştir. Büyük Türk milliyetçisidir. Türk illerini gezerek folklor malzemesi topladı ve lügatinde bunları kullandı. Kaşgarlı Mahmut, Araplara Türkçe’yi öğretmek maksadı İle Arapça olarak Divan-ı Lügatit-Türk adlı sözlüğünü yazdı. Bu eserde 7500 civarında Türkçe kelimeyi Arapça olarak açık­larken Türkmen, Oğuz, Çiğli, Yağma, Kırgız vb. Türk boyları­nın Türkçe’si hakkında da bilgiler vermiş, dört yüze yakın dörtlükten oluşan şiir ve atasözleri ile de örneklemiştir. İçinde Türk illerinin bir haritası da vardır. Kaşgarlı’nın kitabı Türk kültür ve medeniyetinin temel kltaplarındandır. 1908′-de İstanbul’da bulundu, Kilisli Rıfat tarafından üç cilt hâlin­de bastırıldı (1915-1917). Besim Atalay’ın, Türkçe’ye tercü­mesini TDK bastırdı (3 cilt, 1939-1941; Lügatin indeksi de 4 cilt olarak çıktı). Yazarı tanıtıcı kitaplar da kaleme alındı: Şakir Ülkütaşır, Kaşgarlı Mahmud, (TDK yayımı, 1962); Ah­met Caferoğlu, Kaşgarlı Mahmud (1970). Türk Dili dergisi­nin Ekim-1972 sayısı Divan-ı Lügatit-Türk özel sayısı olarak çıktı. [Kaşgarlı Mahmud'un Kİtâbu Cevâhlrü'n-nahv fi Lüga­tl't-Türk adlı bir eseri daha varsa da henüz ele geçmemiştir.]

]]> http://www.gramerimiz.com/kasgarli-mahmut.htm/feed 0 KEMALETTİN KAMU http://www.gramerimiz.com/kemalettin-kamu.htm http://www.gramerimiz.com/kemalettin-kamu.htm#comments Tue, 22 Apr 2008 13:25:23 +0000 admin http://www.gramerimiz.com/kemalettin-kamu.htm (1901-1948)
Şair. Bayburt’ta doğdu. Maliye memuru Osman Nuri Bey’in oğludur. İstanbul Erkek Muallim Mektebi son sınıfın­da öğrenci iken Millî Mücadele’ye katılmak için Ankara’ya gidip (1920), Matbuat ve İstihbarat Müdürlüğü’nde, Anadolu Ajansı’nda çalıştı. 1923′te yarım kalan tahsilini tamamladı. 1934′te Anadolu Ajansı muhabiri olarak Paris’e gitti. Orada Siyasal Bilgiler Okulu’nu da bitirdi. Dönüşünde Türk Dil Ku­rumu merkez üyesi oldu (1938). 1938′de Rize, 1946′da Erzu­rum milletvekili olarak parlamentoda bulundu. Ankara’da öldü. Cebeci Mezarlığı’na gömüldü.
Cumhuriyet dönemi şairlerindendir. İlk şiirlerini Mütare­ke devrinde yazmaya başladı. Asıl şöhretini Millî Mücadele sırasında yazdığı manzumeler ile sağladı. Bu şiirler Varlık ve Oluş dergilerinde yayımlandı (1933-1934, 1939). Kamu, sayıca az, lirik ve çok samimi duygular taşıyan, vatan sevgi­si, savaş, gurbet ve aşk temaları işleyen lirik ve epik şiirleri ile tanınmıştır. Sadece hece veznini kullandı. Şiirlerini kendisi kitap hâline getirmemişti. Ölümünden sonra Rıfat Necdet Evrimer Kemalettin Kamu Hayatı Kişiliği ve Şiirleri adlı kitapta eserlerinin çoğunu yalımladı (1949). Yeni bir çalışma da Necmettin Esin tarafından yapıl­dı (Kemalettin Kamu, 1975)

]]> http://www.gramerimiz.com/kemalettin-kamu.htm/feed 0