Gramerimiz.Com

NAMIK KEMAL

admin — Mon, 05 May 2008 22:33:30 +0000

Türk Edebiyatımızın önemli şair ve yazarlarındandır. Tekirdağ’da doğdu. Çocukluğu dedesinin yanda, Kars ve Sofya’da özel dersler alarak geçti. İstanbul’a dönünce Tercüme Odası’na memur oldu (1863). Şinasi ile Tasvir-i Efkâr’da yazılar yazdı. 1865′te aynı gazeteyi çıkardı. Yeni Osmanlılar Cemiyeti üyelerinin sürülme sebebiyle Ziya Paşa ile Paris’e kaçtı (1867). Londra’da Ziya Paşa ile Hürriyet gazetesini çıkardı (1868). 1870′de İstanbul’a döndü, mutasarrıf olarak Gelibolu’ya gönderildi. Azledilirler tekrar İstanbul’a geldi. 1877′de Midilli’ye sürüldü ve 1879′da oraya mutasarrıf oldu. Rodos (1884) ve Sakız (1887) adalarında da aynı görevi yaptı. Sakız’da oldü. Mezarı Bolayır’dadır.
Tanzimat Edebiyatı‘nın her türde eser veren gür sesli dâva adamı ve şâiridir. Sanatını toplumun hizmetine vermiş, şekil ve ifâde bakımından eski, öz ve ruh yönünden de yeni eserler vermiştir. Eserlerinde hürriyet, vatan, millete hizmet, haksızlıkla savaş, adalet vb. fikirleri dile getirildi. Dilde ve edebiyatta sadeleşmeyi savundu. Yeni nazım şekilleri denedi. Edebiyatımızın batılılaşmasında rolü büyüktür. Şiirleri ilk defa Sadettin Nüzhet Ergun tarafından toplanıp “Namık Kemal- Hayâtı ve Şiirleri” adı ile yayımlandı (1933).

Piyesleri:

1. Vatan Yahut Silistre (1873), 2. Zavallı Çocuk (1873), 3. Akif Bey (1874), 4. Gülnlhâl (1875), 5. Celâleddln Harzemşah (1885), 6. Karabelâ (1910).

Romanları:

1. İntibah (1876), 2. Cezmi (1880).

Tenkit eserleri:

1. Tahrîb-I Harabat (1885), 2. Tâkib (1885), 3. Renan Müdafaanâmesİ (1962).

Tarih ve biyografi:

1. Kanije (1874), 2. Silistre Muhasarası (1874,1946), 3. Osmanlı Tarihi (Yeni baskısı: 1971,1974, üç cilt), 4. Büyük İslam Tarihi (Yeni baskt: 1975), 5. Evrak-ı Perişan (1871), 6. Yavuz Sultan Selim (1968 yeni baskı). Mektuplarını F. A. Tansel “Hususî Mektuplarına Göre Namık Kemal ve A. Hanı id’1 (1949.4 cilt) ile O. F. Akün “Namık Kemal’in Mektupları” (1972) neşretti. Mehmet Kaplan‘ın doktora tezinin konuşu da “Namık Kemâl- Hayâtı ve Eserleri” (1948)’dir. M. N Özön, “Namık Kemal ve İbret Gazetesi” (1938) adlı kitapta makalelerini topladı.

KARACAOĞLAN

admin — Tue, 22 Apr 2008 14:33:22 +0000

(XVII’inci asır)
Saz şairi. Hayatı hakkında fazla bilgi yok. XVII’nci asırda Güney Doğu Anadolu’da yaşadığı şiirlerinden anlaşılıyor. Karacaoğlan adı İle şiir yazan halk şairlerinin İkincisidir.
Hece vezni İle millî zevke ve geleneğe uygun şiirler söylemlştlr. Koşma, destan ve semaîlerinin temasını aşk, ayrılık, tabiat güzellikleri ve bâzı sosyal olaylar teşkil eder. Saz şiirinin en başarılı örneklerini vermiştir. Ünü Anadolu, Rumeli, Kırım ve Azerbaycan’a yayılmış, asırlarca unutulmamıştır. Gerek devrinde ve gerekse daha sonraki asırlarda yaşamış olan Gevheri, Aşık Ömer, Erzurumlu Emrah, Zihni, Dertli ve Dadaloğlu gibi halk şairleri İle 1908′den sonra eser veren Rıza Tevfik Bölükbaşı, Faruk Nafiz Çamlıbel ve Behçet Kemal Çağlar gibi şairler üzerinde etkili olmuştur.
Karacaoğlan’ın hayatı ve şiirleri konusunda çıkah eserlerin önemlileri şunlardır: 1. Sadettin Nüzhet Ergun, Karacaoğlan-Hayatı ve Şiirleri (1933,…, 1963), 2. Cahit Öztel-II, Karacaoğlan-Bütün Şiirleri (1970), 3. M.Necati Kara îr, Ka-racaoğlan (Tercüman 1001 Temel Eser Serîsinden, 1973), 4. Nejat Sefercloğlu, Karacaoglan bibliyografyası (1980), 5. Metin Akar, Karacaoğlan (Bulvar Gazetesi, Okul Destek Ansiklopedisi yayımı, 1985).

MEHMET KAPLAN

admin — Tue, 22 Apr 2008 14:11:10 +0000

Edebiyat tarihçisi, yazar. Sivrihisar’da doğdu İlk ve ortaöğrenimini Sivrihisar ve Eskişehir’de, yükseköğrenimini İstanbul Yüksek Öğretmen Okulu’nda yaptı (1939) Aynı yıl bitirdiği bölüme asistan oldu. 1942′de doktor, 1946′da doçent ve 1952′de profesörlüğe yükseldi. Erzurum Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesİ’nfn kurucularındandır. Emekli olduğu 1982 yılından beri Marmara Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesl’nde sözleşmeli profesör olarak çalışmaktadır. Atatürk Dil Tarih ve Kültür Yüksek Kurulu üyesidir.
Günümüz yazar ve edebiyat tarlhçllerlndendir. Tanzimat’tan sonraki edebiyatımız İle Türk halk edebiyatımızın çok çeşitli konu ve şahısları üzerinde araştırma ve İnceleme yapmış, tahlil ve tenkitleri ile tanınmıştır. Türk kültürünü oluşturan ana eserler üzerinde durarak manevi değerlerimizi tesblte çalışmıştır. Makale, tenkit ve denemeleri Hareket, İstanbul, Hisar, Türk Edebiyatı, Türk Yurdu, Türk Kültürü, Türk Düşüncesi, Millî Kültür dergilerinde ve İslâm Ansiklo-pedlsl’nde çıkmıştır.
Eserleri: 1. Tevflk Fikret (1946, 1971), 2. Namık Kemal-Hayatı ve Eserleri (1948, doktora tezi), 3. Tanpmar’ın Şiir Dünyası (1964), 4. Şiir Tahlilleri (I. cilt: Akif Paşa’dan Yahya Kemâl’e kadar, 1954; II. cilt: Cumhuriyet Devri Türk Şiiri, 1965), 5. Nesillerin Ruhu (1967, 1970), 6. Büyük Türkiye Rüyası (makaleler, denemeler, 1969), 7. Türk Edebiyatı Üzerinde Araştırmaları (edebiyat tarihi araştırmaları) 8. Hikâye Tahlilleri (1979, Samipaşazâde Sezâî’den Selim llerl’ye kadar 38 hikâye yazarının birer hikâyesinin tahlifi), 9. Oğuz Kağan Destanı (1979), 10. Kültür ve Dil (makaleler, 1982), 11. Köroğ-lu Destanı (1973, M.Akalın-M.Bali İle birlikte), 12. Yeni Türk Edebiyatı Antolojisi (3 cilt, 1974, 1978, 1979, I. Enginün - B. Emil -Z. Kerman ile birlikte), 13. Devrin Yazarlarının Kalemiyle Gazi Mustafa Kemal (I. Enginün- B. Emil - N. Enginün - Z.Kerman - N.BIrinci - A.Uç-man, 2 cilt, 1981), 15. Atatürk Devri Türk Edebiyatı (I.Enginün-Z.Kerman-N.Bİrinci-A.Uçman ile birlikte, 2 cilt, 1981), 16. Edeblyat-I, II, III (liseler için, 1976-1977). Devrin yazarlarının Kalemiyle Gazi Mustafa Kemal adlı eseri İle Türkiye Millî Kültür Vakfı 1981 Kültür Armağanı’nın Atarük dalını kazandı.

CEYHUN ATUF KANSU

admin — Tue, 22 Apr 2008 14:01:23 +0000

(1919-17.111.1978)
Şair, yazar. İstanbul’da doğdu. Nâfi Atuf Kansu’nun oğludur. İlköğrenimini Ankara Necatibey llkokulu’nda, ortaöğrenimini Ankara Gazi Lisesi’nde (1938), yükseköğrenimini de İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde (1944) gördü. Çocuk hastalıklan ihtisasından sonra Turhal ve Etimesgut Şeker Fabrikaları hastanelerinde doktorluk, Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş.’nde sağlık müfettişliği yaptı.
Cumhuriyet dönemi şâir ve hikâye, makale ve deneme yazarlarındandır. Şiire 1937 yılında başladı. Gençlik, Yücel, Ülkü ve Millet dergilerinde halk şiiri geleneğine uygun manzumeleri çıktı (1938-1945). Daha sonra yeni şiiri benimseyip Anadolu köylü ve kasabalısının hayatını, sevinç ve kederlerini serbest nazım İle anlattı. Kemalist şairlerdendir.

Şiir kitapları:

Bir Çocuk Bahçesinden (1941), 2. Bağbozumu Sofrası (1944), 3. Çocuklar Gemisi (1946), 4. Yanık Hava (1951), 5. Haziran Defteri (1955), 6. Yurdumdan (1960), 7. Bağımsızlık Gülü (1965), 8. Sakarya Meydan Savaşı (1970), 9. Buğday Kadın Gül ve Gökyüzü (1970), 10. Tüm Şiirleri (2 cilt, Vecih) Timuroğlu tarafından hazırlandı, yayımlandı, 1978).

Makale ve denemeleri:

1. Devrimcinin Takvimi (1962), 2. Ya Bağımsızlık Ya Ölüm (1964), 3. Köy Öğretmenine Mektuplar (1964, 4. Atatürkçü Olmak (1966), 5. Atatürk ve Kurtuluş Savaşı (radyo konuşmaları, 1969), 6. Balım Kız Dalım Oğul (1971), 7. Halk önderi Atatürk (1972), 8. Cumhuriyet Ağcı (1972).

Hikaye: Sevgi Elması (Tahir ile Zühre hikâyesinin yeniden yazılması, 1972). Bağımsızlık Gülü ile 1965 Yeditepe Şiir Armağanı’nı, Sakarya Meydan Savaşı İle 1970 Behçet Kemal Çağlar Ödülü’nü kazandı.

EBUBEKİR KANİ

admin — Tue, 22 Apr 2008 13:57:21 +0000

(1712-1792)
Divan şairi. Tokat’ta doğdu. Tokat’ta okudu ve Tokat Mevlevihânesi’nde bulundu. Şiirleri ile Hekimoğlu Ali Paşa’nın dikkatini çekti. Paşa, İstanbul’a dönerken Kânî’yi de beraberinde getirmiş ve onu Dlvân-ı Hümâyûn kalemine memur olarak yerleştirmiştir. Silistre’de de dîvan kâtipliği yaptı. 1782′de İstanbul’a geldi. Limni adasına sürgün olarak gitti. İstanbul’da öldü.
Asrının mizahî mektupları, mizahî ve satirik manzumeleri İle tanınmış şairlerindendir. Şiirlerinde’ mizah havası vardır. Münşeatı (mektuplardan meydana gelen eseri) üslûp inceliği ve mizahî unsurları bakımından şiirlerinden daha başarılıdır. Türkçe, Arapça ve Farsça şiirleri vardır. Mektupları arasında bulunan ve bir kedinin ağzından sahibine yazılan Hırrenâme çok meşhurdur. Yeğen Mehmed Paşa’ya mektupları da İlgi çekicidir.

Eserleri:

1. Divan (basıldı), 2. Münşeat (120 civarında mektuptan meydana gelmiştir; bâzıları eski nesir antolojilerine alınmıştır).

ORHAN VELİ KANIK

admin — Tue, 22 Apr 2008 13:34:06 +0000

(1914-1950)
Şâir. İstanbul’da Beykoz’a bağlı Yalıköyü’nde doğdu. Mehmet Veli Kanık’ın oğlu. llköğrenimine Galatasaray Lise-si’nin ilk kısmında başladı, beşinci sınıfı Ankara Gazi llko-kulu’nda okudu. Ankara Erkek Lisesi’ni bitirdi (1933). Aynı yıl İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü’ne girdi. Okulu bitiremeden 1936′da Ankara’ya giderek PTT Genel Müdürlüğü’nde memur oldu. Askerlikten sonra Millî Eğitim Bakanlığı Tercüme Bürosu’nda çalıştı (1945). Memurluktan ayrılınca Yaprak İsimli bir dergi çıkardı (1949-1950 arası, 20 sayı). 10 Kasım 1950 günü, geceleyin bir çukura düştü, iki gün sonra beyin kanamasından Öldü. Rumelihisarı Mezarlığı’na gömüldü.
Cumhuriyet devri Türk şiirinde Garip Akımı (veya Birinci Yeni) denilen edebiyatın kurucusudur. 1936-1941 yılları arasında Varlık, İnsan, Ses, Gençlik ve Kültür dergilerinde neşredilen ilk şiirlerinde Ahmet Haşim, Necip Fazıl ve Cahit Sıtkı’nın izleri görülür. Bu dönemde şair hece vezni ile şiirler yazar. Temalarını da umutsuzluk, yalnızlık, tabiat sevgisi ve hâtıraları teşkil eder. 1941′den İtibaren duygudan çok akla hitab eden, ince alay bulunduran, sıradan insanların hayatını, ümitlerini, ümitsizliklerini anlatan, ölçüsüz, yalın üslûp ile ifade edilmiş şiirler söyler. Son şiirlerindi ise. yaşama sevinci ve tabiat sevgisi temasım işler; kafiyi ve edebiyat sanatlarına yer verir. Her şiirinde yalm bir halH Türkçesİ kullanmıştır Nasreddin Hoca fıkraları ile La Fontaine’nin fabllerini naz men söyleyen en başarılı şairdir.

Şiir kitapları: 1. Garip (Oktay Rıfat-Melih Cevdet ile birlikte, 1941), 2. Vazgeçemediğim (1945), 3. Destan Gibi (1946), 4, Yenisi (1947), 5. Karşı (1949), 6. Bütün Şiirleri (1954, Ölümün’ den sonra şiirlerinin tamamı bir araya getirildi), 7. Nasrettin Hoca Hikâyeleri (72 fıkra manzum olarak anlatılır, 1949),

Tercümeleri: 1. Bir Kapı Ya Açık Durmalı, Ya Kapalı (A.dı Musset’den, 1943), 2. Barbarlne (aynı yazardan, 1944), 3, Scapln’ln Dolapları (Mollere’den, 1944), 4. Sicilyalı Yahut Resimli Muhabbet (Moliere’den, 1944), 5. Tartuffe (Moliera1-den, 1944), 6. Versallles Tuluatı (Moliere’den, 1944), 7. Üç Hikaye (Gogol’dan, 1945), 8. Turca ret (Alain R. Lesage’dan, 1946), 9. Fransız Şiir Antolojisi (1947), 10. La Fonta İn e’in Masadan (La Fontalne’den, 1948), 11. VV.Shakespeare, Hamlet ve Venedikli Tüccar (C.Lamb’dan, 1949), 12. Sayılı Yosma (J.P. Sartre’dan, 1961), 13. Batıdan Şiirler (Oktay Rıfat- Melih Cevdet ile birlikte, 1963). Asım Bezirci şâir hakkında önemli bir eser yayımladı: Orhan Veli Kanık (1967), Aynı yazar, şâirin tercüme şiirlerini bulunduran Çeviri Şiirler kitabını da neşretti (1982). Basında, Orhan Veli için çıkan yazıları ve biyografisini kardeşi Adnan Veli Kanık Orhan Veli İçin adıyla yayımladı (1953).

KEMALETTİN KAMU

admin — Tue, 22 Apr 2008 13:25:23 +0000

(1901-1948)
Şair. Bayburt’ta doğdu. Maliye memuru Osman Nuri Bey’in oğludur. İstanbul Erkek Muallim Mektebi son sınıfında öğrenci iken Millî Mücadele’ye katılmak için Ankara’ya gidip (1920), Matbuat ve İstihbarat Müdürlüğü’nde, Anadolu Ajansı’nda çalıştı. 1923′te yarım kalan tahsilini tamamladı. 1934′te Anadolu Ajansı muhabiri olarak Paris’e gitti. Orada Siyasal Bilgiler Okulu’nu da bitirdi. Dönüşünde Türk Dil Kurumu merkez üyesi oldu (1938). 1938′de Rize, 1946′da Erzurum milletvekili olarak parlamentoda bulundu. Ankara’da öldü. Cebeci Mezarlığı’na gömüldü.
Cumhuriyet dönemi şairlerindendir. İlk şiirlerini Mütareke devrinde yazmaya başladı. Asıl şöhretini Millî Mücadele sırasında yazdığı manzumeler ile sağladı. Bu şiirler Varlık ve Oluş dergilerinde yayımlandı (1933-1934, 1939). Kamu, sayıca az, lirik ve çok samimi duygular taşıyan, vatan sevgisi, savaş, gurbet ve aşk temaları işleyen lirik ve epik şiirleri ile tanınmıştır. Sadece hece veznini kullandı.
Şiirlerini kendisi kitap hâline getirmemişti. Ölümünden sonra Rıfat Necdet Evrimer Kemalettin Kamu, Hayatı, Şahsiyeti ve Şiirleri adlı kitapta eserlerinin çoğunu yalımladı (1949). Yeni bir çalışma da Necmettin Esin tarafından yapıldı (Kemalettin Kamu, 1975)

KAMİ MEHMED EFENDİ

admin — Tue, 22 Apr 2008 13:21:29 +0000

(?-1723)
Divan şairi. Edirne’de doğdu. Şeyh İbrahim Efendi’nin oğludur. Edirne’de medrese öğrenimi görerek 1690′da İstanbul’a geldi, müderrislik, kadılık, Fetva Eminliği yaptı. Üsküdar’da öldü. Mezarı Karacaahmet’tedir.
Devrinin ileri gelen şairlerindendir. Kâmî mahlası ile şiir yazarların en başarılısıdır. Nazım tekniği kuvvetlidir. Sâde Türkçe ile yazılmıştır.
Eserleri: 1. Divan (elyazması halindedir), 2. Firuz-nâme, 3. Âsaf-nâme, 4. Terceme-i Salfit-ı Mesudî, 5. Riyazü’l-Kasımîn, 6. Ta baka t-1 Hanefiyye, 7. Nefİsetü’l-Uhrevİyye, 8. Huz mâ-safâ, 9. Tuhfetü’z-Zevrâ, 10. Behcetü’l-muamma. Fıkha dâir eserleri de vardır [Ali Canib (Yöntem), şairin hayâtı ve eserleri hakkında bir makale yayımladı: Edirneli Efendi, Hayat Mecmuası, II, 1927].

TARIK DURSUN KAKINÇ

admin — Sun, 13 Apr 2008 16:09:33 +0000

Hikaye ve roman yazarı. İzmir’de doğdu. Ortaokul öğreniminden sonra hayata atılarak çok çeşitli işlerde çalıştı. Gazetelerde çalıştı (Son Havadis, Pazar Postası, Yenigün, Ulus, Vatan, Milliyet), sekreter yardımcılığı yaptı, kitap tanıtma yazıları yazdı. Bir ara senaryo yazarlığı ve rejisörlüğü yaptı. Milliyet Yayınlan’nı yönetti.
Sanat hayatı hikaye ile başlar (1947). Sonra, 1949-1954 yılları arasında Kaynak ve Varlık dergilerinde şiir denemelerini yayımladı. 1954′ten sonra hikâyeciliğe başladı. Eserlerinde İşçilerin, dargellrii memurların ve esnafın hayat mücadelesini anlatır. Şiirli dili İle ve değişik konularla dikkat çekmiştir. Yazılarında Tarık Dursun K. imzasını kullanır.

Hikaye Kitapları:

1. Hasangiller (1955), 2. Vezir Düşü (1957), 3. Güzel Avrat Otu (1960), 4. Sevmek Diye Birşey (1965), 5. Yabanın Adamları (1966), 6. 36 Kısım Tekmili Birden (1970), 7. Bağ riyan ık Ömer ile Güzel Zeynep (1972), Bahriyeli Çocuk (1976), 9. İmbatla Dol Kalbim (1982).

Romanları:

1. Rıza Bey Aile Evi (1957), 2. İnsan Kurdu (1959), 3,! Sabah Olmasın (1967), 4. Denizin Kanı (1968), 5. Kopuk Takı-mı (1969), 6. Gün Döndü (1974), 7. Kayabaşı Uygarlığı’nın Yükselişi ve Birdenbire Çöküşü (1980), 8. Alçaktan Uçar Güvercin (1980).

Diğer eserleri:

1. Devriâlem (1951), şiirle, Cengiz Tuncer ile birlikte), 2. Deve Tellâl, Pire Berber… (masallar, 1980), 3. Bir Küçücük Aslancık Varmış (masallar,, 1980), 4. Hoşçakal Çocuk (çocuk romanı, 1980), 5. Ünlü Sinema Rejisörleri (T-Kakınç adı ile, 1963), 6.Bir Damla Kan Bir Damla Petrol (inceleme, 1965), 7. Aşkın Dünü Bugünü Yarını (senaryo, 1966), 8. Haritada Beş Nokta (röportaj, 1980), 9. Ezop Masalları (1966), 10. Taşbasması (1972, halk hikayeleri), 11. Molla Kendini Kolla (1969′da oynandı, oyun). Güzel Avrat Otu ile 1961 Türk Hikaye Armağanı’nı, Yaban’ın Adamları ile de Sait Faik Hikaye Armağanı’nı (1967) kazandı. Ömer İle Güzel Zeynep hikayesi İle Deniz’in Kanı ve Alçaktan Uçan Güvercin romanları Yücel Çakmaklı tarafından televizyon filmi yapıldı (1979,1980,1981).

KAĞIZMANLI HIFZI

admin — Sun, 13 Apr 2008 16:03:52 +0000

(1893-1918)
Saz şairi. Asıl adı Recep. Medrese öğrenimi görmüş çiftçilik ve köy imamlığı yapmıştır. Ermeniler tarafından yapılan bir katliâmda şehit edildi.
Küçük yaşta şiire başlamış, koşma, semai, destan ve ağıt türünde eserler vermiştir. Amcasının kızı Zlyâde’nin ölümü üzerine yaktığı ağıt aşıklar arasında hâlâ okunuyor.
Şiirlerinden otuz tanesi M.2ahirBaranseli tarafından derlenip Kağızmanlı Recep Hıfzı adı ile 1968′d e Kars’ta yayımlandı.