(XI’inci asır)
Türk dil bilgini. Kaşgar’da doğdu. Hayâtı hakkında fazla bilgi yok. Karahanlı sülâlesine mensup. İyi bir eğitim görmüş, Farsça’yı, bilhassa Arapça’yı mükemmel derecede Öğrenmiştir. Büyük Türk milliyetçisidir. Türk illerini gezerek folklor malzemesi topladı ve lügatinde bunları kullandı. Kaşgarlı Mahmut, Araplara Türkçe’yi öğretmek maksadı İle Arapça olarak Divan-ı Lügatit-Türk adlı sözlüğünü yazdı. Bu eserde 7500 civarında Türkçe kelimeyi Arapça olarak açıklarken Türkmen, Oğuz, Çiğli, Yağma, Kırgız vb. Türk boylarının Türkçe’si hakkında da bilgiler vermiş, dört yüze yakın dörtlükten oluşan şiir ve atasözleri ile de örneklemiştir. İçinde Türk illerinin bir haritası da vardır. Kaşgarlı’nın kitabı Türk kültür ve medeniyetinin temel kltaplarındandır. 1908′-de İstanbul’da bulundu, Kilisli Rıfat tarafından üç cilt hâlinde bastırıldı (1915-1917). Besim Atalay’ın, Türkçe’ye tercümesini TDK bastırdı (3 cilt, 1939-1941; Lügatin indeksi de 4 cilt olarak çıktı). Yazarı tanıtıcı kitaplar da kaleme alındı: Şakir Ülkütaşır, Kaşgarlı Mahmud, (TDK yayımı, 1962); Ahmet Caferoğlu, Kaşgarlı Mahmud (1970). Türk Dili dergisinin Ekim-1972 sayısı Divan-ı Lügatit-Türk özel sayısı olarak çıktı. [Kaşgarlı Mahmud'un Kİtâbu Cevâhlrü'n-nahv fi Lügatl't-Türk adlı bir eseri daha varsa da henüz ele geçmemiştir.]
Alt Kategoriler: Dilbilimciler, Yazarlar
Bu sayfa için yorum yazın