3. TERİMSEL ANLAM

 

Bir bilim, sanat dalı veya meslekle ilgili özel bir kavramı karşılayan sözcüklere terim denir. Terimler, kesin anlamlı sözcüklerdir. Bu yüzden, anlamları herkese göre aynıdır. Örneğin tümleç, nesne, utama (dil bilgisi); ekvator, dönence, debi (coğrafya); per­de, suflör, aktör (tiyatro); açı, yarıçap, doğru (ma­tematik); basınç, kapalı devre (fizik) terimidir.
Ancak çok anlamlı bazı sözcüklerin, terim anla­mı kazandığı da olur. Bu gibi sözcüklerin diğer an­lamları ile terim anlamını karıştırmamak gerekir. Kök sözcüğünü ele alalım:
1. Bitkileri toprağa bağlayan ve onların, top­raktaki besi maddelerini emmesine yarayan bölümü (ağacın kökü)
2. {Bazı şeylerde) dip bölüm (dişin kökü)
3. (Kökü ve sapıyla çıkarılan bitkilerde) tane {üç kök maydanoz)
4. Temel, esas {Meseleyi kökünden halletti.) mecaz anlamı
5. Sözcüğün her türlü ekler çıkarıldıktan sonra kalan anlamlı bölümü ( “Gözlem” sözcüğü­nün kökü “göz”dür.) terim anlamıdır.

 

Örnek Soru

 

Aşağıdaki cümlelerde altı çizili sözcüklerden hangisi “terim” değildir?

 

A) Yazının önemli bir bölümünü onun portresi-ne ayırmıştı.
B) Yeni çıkan kitabımla ilgili eleştirileri okudum.
C) Olayları hikâye etme, üstün bir yetenek işi­dir.
D) Edebiyat sanatı, insanlardaki ruh inceliğim ortaya çıkarır.
(1991-EML)

 

Çözüm:

 

A,B,C’deki “portre” (tiyatro); “eleştiri”, “hikâye etme” (edebiyat) terimidir. D’deki “incelik” ise te­rim değildir.
Cevap D’dir.

• Sözcükte Anlam
• Gerçek Anlam
• Mecaz Anlam
• → Terim Anlam
• İkilemeler
• Yansıma Sözcükler
• Eş Anlamlı Sözcükler Sözlüğü
• Yakın Anlamlı Sözcükler
• Karşıt Anlam
• Sesteş Sözcükler
• Genel ve Özel Anlam
• Soyut ve Somut Anlam
• Soyutlama ve Somutlama
• Sözcükte Anlam
• Kelimede Anlam

Bu sayfa için YORUM YAZIN

Alt Kategoriler: Anlam Bilgisi