|
Sayfa 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 3) MECAZ:
Bir sözü gerçek anlamının dışında kullanma sanatıdır.
Aşkın aldı benden beni Bana seni gerek seni Ben yanarım dün ü günü Bana seni gerek seni Yunus Emre
Yukarıdaki dörtlükte yanmak, aşağıdaki dörtlükte de deynek sözcüğü mecaz sanatına örnektir.
Anavarza at oynağı Kana bulanmış gömleği Kıyman a zalimler kıyman Kör karının bir deyneği
4) MECAZ-I MÜRSEL (MÜRSEL MECAZ): Bir sözün benzetme amacı gütmeden gerçek anlamının dışında başka bir sözün ya da kavramın yerine kullanılmasıdır. Kavramlar arasında benzetmenin dışında, gerçek veya mecazlı anlamlar arasında parça-bütün, özel-genel, neden-sonuş.....gibi ilgiler bulunur.
Anadolu, hepimize hınç ve şüpheyle bakıyor. Anadoluda yaşayanlar
Çankaya, bu gelişmelere sessiz kalamazdı. Cumhurbaşkanlığı makamı
O, beyaz perdenin en güzel sanatçısıdır. Sinema
Çatma, kurban olayım çehreni ay nazlı hilâl. Türk bayrağı
Sobayı yaktınız mı? Odun/kömür
O, ülkemizin en güçlü raketlerinden biridir. Tenis oyuncusu
Siz, hiç Yaşar Kemali okudunuz mu? Eserleri
Son günlerde Vivaldi dinliyorum. Eserleri
Gökten bereket yağıyor. Yağmur
5) KİNAYE: Bir sözü hem gerçek hem de mecaz anlamda kullanma sanatıdır.
Ey benim sarı tanburam Ben toprak oldum yoluna Sen ne için inilersin Sen aşırı gözetirsin İçim oyuk derdim büyük Şu karşıma göğüs geren Ben onunçün inilerim Taş bağırlı dağlar mısın? Pir Sultan Yunus Emre
Yukarıdaki dörtlüklerde altı çizili sözcükler hem gerçek hem de mecaz anlamlarını düşündürecek şekilde kullanılmıştır.
6) TEVRİYE: İki ya da daha çok anlamı olan bir sözün yakın ve uzak anlamlarını birlikte kastetme sanatıdır.
Bana Tahir Efendi kelp demiş İltifatı bu sözde zâhirdir. Mâliki mezhebim benim zirâ İtikadımca kelp tâhirdir.
Tahir: 1) Özel isim;2) Temiz Kelp: Köpek
7) TARİZ: Söylenen sözün ya da kavramın gerçek ve mecazlı anlamı dışında büsbütün tersini kastetmektir. Genelliklebir kişiyi ya da durumu iğnelemek, alaya almak için yapılır.
Bir yetim görünce döktür dişini Bozmaya çabala halkın işini Günde yüz adamın vur kır dişini Bir yaralı sarmak için yeltenme Huzuri
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16
|